|
9. SPRAWOZDANIA FINANSOWE I ICH ANALIZA
A. ZAKRES WIEDZY
1. Ogólne zasady sporządzania sprawozdań
1.1. Rodzaje sprawozdań, ich przeznaczenie i wykorzystanie dla potrzeb
zarządzania jednostką i zewnętrznych.
1.2. Raport roczny – źródło informacji dla inwestora.
1.3. Funkcje sprawozdań finansowych.
1.4. Normy (standardy) sprawozdawczości finansowej.
1.5. Ustalanie podmiotu dominującego.
2. Roczne jednostkowe sprawozdanie finansowe banków i innych instytucji
finansowych, zakładów ubezpieczeń oraz pozostałych jednostek
2.1. Części składowe sprawozdań finansowych.
2.2. Ciągłość bilansowa, układ bilansu i treść ekonomiczna
poszczególnych jego części; związek danych w poszczególnych
pozycjach bilansu z danymi księgi głównej i ksiąg pomocniczych;
różnice pomiędzy danymi w księdze głównej i w niektórych
pozycjach bilansu; stosowanie zasady wykazywania w bilansie
danych w wartości netto.
2.3. Okresy objęte rachunkiem zysków i strat, jego układ i treść
ekonomiczna poszczególnych części i pozycji; wariant porównawczy
i wariant kalkulacyjny rachunku zysków i strat (nie stosowane przez
banki i zakłady ubezpieczeń), rachunek zysków i strat banku,
techniczny rachunek ubezpieczeń majątkowych i osobowych,
techniczny rachunek ubezpieczeń na życie, ogólny rachunek zysków
i strat ubezpieczyciela; związek danych w poszczególnych pozycjach
rachunku zysków i strat z danymi księgi głównej i ksiąg
pomocniczych; ujęcie różnic wynikających ze stosowania przepisów
ustawy o rachunkowości i przepisów prawa podatkowego.
2.4. Informacje dodatkowe obejmujące wprowadzenie do sprawozdania
finansowego oraz dodatkowe informacje objaśniające do pozycji
bilansowych i rachunku zysków i strat, zestawienia zmian w kapitale
(funduszu) własnym oraz rachunku przepływów pieniężnych,
proponowany podział zysku lub pokrycie straty i inne objaśnienia
niezbędne dla zrozumienia sprawozdania finansowego.
2.5. Rachunek przepływów pieniężnych (jednostki zobowiązane do jego
sporządzania), rodzaje przepływów, treść ekonomiczna
poszczególnych wielkości i wskaźników, w tym przepływy pieniężne
netto; bilansowa zmiana środków pieniężnych, środki pieniężne
na początek i koniec okresu, wykorzystywanie analizy środków
pieniężnych do oceny sytuacji finansowej jednostki.
2.6. Zestawienie zmian w kapitale (funduszu własnym) – treść
zestawienia, jednostki zobowiązane do jego sporządzenia, treści
ekonomiczne poszczególnych pozycji zestawienia.
2.7. Sprawozdanie z działalności jednostki (treść sprawozdania, jednostki
zobowiązane do sporządzania), wymogi sprawozdania, istotne zmiany
w stanie majątkowym i sytuacji finansowej, wskazanie czynników
ryzyka i opis zagrożeń dla jednostki.
2.8. Części składowe sprawozdania finansowego jednostki, w skład której
wchodzą wewnętrzne jednostki sporządzające samodzielnie
sprawozdania finansowe; rachunek wyłączeń z łącznego sprawozdania
finansowego jednostki; sposób i zasady ujęcia w łącznym
sprawozdaniu finansowym sprawozdań finansowych oddziałów
(zakładów) znajdujących się poza terytorium RP, zasady przeliczania
danych bilansu i rachunku zysków i strat z walut obcych na walutę
polską do ujęcia w łącznym sprawozdaniu finansowym.
2.9 Terminy i tryb sporządzania i zatwierdzania rocznych sprawozdań
finansowych, postępowanie w związku ze zdarzeniami po dacie
sprawozdania finansowego mającymi istotny wpływ na treść
sprawozdania, sposób postępowania przy błędach z lat ubiegłych.
2.10. Wymagania prawa podatkowego odnoszące się do jednostkowych
rocznych sprawozdań finansowych.
2.11. Zasady sporządzania sprawozdań z działalności emitentów papierów
wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu lub
ubiegających się o ich dopuszczenie.
2.12. Wymogi stawiane przez MSR w stosunku do sprawozdawczości
finansowej.
2.13 Metody i formy elektronicznego przekazywania danych finansowych.
2.14 Analiza kompletności i zasadności ujawnień.
3. Roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe grupy kapitałowej
3.1. Podmioty zobowiązane do sporządzania rocznych skonsolidowanych
sprawozdań finansowych, elementy tych sprawozdań, sprawozdania
podmiotów objęte sprawozdaniem skonsolidowanym, wyłączenia
i zwolnienia.
3.2. Jednostki wyłączone z konsolidacji. Wyłączenia fakultatywne zgodne
z MSR.
3.3. Warunki zwolnienia od sporządzania sprawozdania
skonsolidowanego.
3.4. Metoda pełna; obowiązki członków grupy kapitałowej w zakresie
terminów sporządzania jednostkowych rocznych sprawozdań
finansowych oraz stosowania w nich jednakowych zasad wyceny
aktywów i pasywów; eliminacja obrotów i niezrealizowanych
wyników wewnętrznych; ustalanie, rozliczanie i ewidencjonowanie
wartości firmy i ujemnej wartości firmy. Kapitał z aktualizacji
wyceny; udziały i wyniki mniejszościowe.
3.5. Metoda proporcjonalna; udziały w jednostkach współzależnych;
zasady i tytuły wyłączeń, wartość firmy, ujemna wartość firmy,
rozliczenie wartości firmy, dzień na który ustala się różnice.
3.6. Metoda praw własności; zakres stosowania metody, wycena udziałów
na dzień rozpoczęcia wywierania znaczącego wpływu, wycena
udziałów na koniec roku obrotowego i w latach następnych, zasady
ustalania i rozliczania wartości firmy i ujemnej wartości firmy,
wyłączenia.
3.7 Ujmowanie zmiany poziomu proporcji własnościowych
w jednostkach zależnych, w tym utraty kontroli w jednostce zależnej,
ujęcie księgowe inwestycji w jednostki zależne i wspólnie
kontrolowane oraz stowarzyszone.
3.8 Rozliczenie połączenia według danych wstępnych (rozliczenie
prowizoryczne) oraz rozliczenie transakcji nabycia przebiegającej
etapami, rozliczenie przejęcia bez przekazanej zapłaty, przejęcie
odwrotne, identyfikacja wartości niematerialnych, ponowne
oszacowanie umów wcześniej zawartych jednostki przejmowanej
(MSR).
3.9 Test na utratę wartości firmy.
3.10. Terminy sporządzania i zatwierdzania skonsolidowanych sprawozdań
finansowych.
3.11. Dokumentacja konsolidacyjna.
3.12. Skonsolidowane sprawozdania finansowe emitentów papierów
wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu (spółek
publicznych) oraz banków.
3.13. Wymogi stawiane przez MSR w stosunku do sprawozdań
skonsolidowanych.
3.14. Dekonsolidacja na bazie braku spełnienia założenia o dalszym
kontynuowaniu działania jednostki oraz dla celów specjalnych.
3.15. Skonsolidowany wymóg kapitałowy.
3.16. Specyficzne problemy konsolidacji: waluta funkcjonalna
i prezentacji, uznanie różnic kursowych z tytułu konsolidacji,
konsolidacja udziałów przeciwstawnych, różne systemy
sprawozdawcze.
4. Obowiązki sprawozdawcze spółek, których akcje znajdują się w publicznym
obrocie
5. Analiza finansowa
5.1. Cele i metody analizy finansowej:
a) funkcje i płaszczyzny analizy finansowej,
b) metody analizy finansowej i ich dobór,
c) kryteria, miary i mierniki analizy finansowej i ich dobór,
d) modelowe rozwiązania analizy finansowej i kierunki ich
ewolucji.
5.2 Wstępna ocena sytuacji jednostki na podstawie raportu rocznego.
5.3. Wskaźniki wstępnej oceny sytuacji jednostki na podstawie
sprawozdania finansowego; wskaźniki dynamiki i wskaźniki struktury
składników majątkowych i źródeł ich finansowania.
5.4. Przygotowanie sprawozdań finansowych do dokonania analizy
(grupowanie pozycji, doprowadzenie do porównywalności
sprawozdań dotyczących różnych okresów i sporządzonych według
odmiennych zasad, eliminacja pozycji dotyczącej operacji
wewnętrznych, uwzględnienie inflacji).
5.5. Wskaźniki oceniające wykorzystanie majątku i kapitałów.
5.6. Wskaźniki oceniające rentowność (w tym również wyniki finansowe).
5.7. Wskaźniki płynności, wskaźniki cash flow.
5.8. Wskaźniki ostrożnościowe w bankach i innych jednostkach z sektora
finansowego.
5.9. Wskaźniki rynku kapitałowego.
5.10. Ocena wiarygodności i pełności danych z punktu widzenia analizy
finansowej.
B. ZAKRES UMIEJĘTNOŚCI
Od kandydatów na biegłych rewidentów będą wymagane w szczególności
następujące umiejętności:
1) sporządzania wszystkich elementów rocznych, łącznych i skonsolidowanych
sprawozdań finansowych:
a) banków i innych instytucji finansowych,
b) zakładów ubezpieczeń,
c) pozostałych jednostek
oraz sprawozdań z działalności;
2) oceny prawidłowości sprawozdań wymienionych w punkcie 1;
3) przygotowywania danych ze sprawozdań finansowych w zakresie niezbędnym
do przeprowadzania analizy finansowej;
4) dokonywania – przy pomocy metod statystycznych oraz przy wykorzystaniu
technologii informatycznych i systemów komputerowych – obliczeń służących
do analizy finansowej banków, zakładów ubezpieczeń i pozostałych jednostek
(w tym spółek, których akcje znajdują się w publicznym obrocie);
5) w zakresie komentowania i opiniowania sytuacji finansowej i majątkowej
jednostek oraz
jej elementów. 10. REWIZJA FINANSOWAA. ZAKRES WIEDZY
1. Wymogi prawne dotyczące badania sprawozdań finansowych oraz biegłych
rewidentów i podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań
finansowych
1.1. Obowiązek badania i ogłaszania sprawozdań finansowych.
1.2. Biegły rewident w Polsce, zasady prawne jego działania
i odpowiedzialności.
1.3. Podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych w Polsce,
zasady prawne jego działania i odpowiedzialności; szczególne
obowiązki podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań
finansowych wykonujących czynności rewizji finansowej w jednostce
zainteresowania publicznego.
1.4. Zasady etyki zawodowej biegłych rewidentów.
1.5. Przedmiot, struktura i zakres stosowania standardów rewizji
finansowej.
1.6. Zasady wewnętrznej kontroli jakości podmiotu uprawnionego
do badania sprawozdań finansowych.
1.7. Zasady obligatoryjnego doskonalenia zawodowego dla biegłych
rewidentów.
1.8. Samorząd zawodowy biegłych rewidentów.
1.9. Zasady postępowania dyscyplinarnego wobec biegłych rewidentów.
1.10. Nadzór publiczny nad wykonywaniem zawodu biegłego rewidenta, nad
działalnością podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań
finansowych oraz nad działalnością Krajowej Izby Biegłych
Rewidentów.
2. Rewizja finansowa oraz zasady i sposoby jej przeprowadzania według
krajowych i międzynarodowych standardów rewizji finansowej
2.1. Cel badania sprawozdania finansowego.
2.2. Sposób badania.
2.3. Dowody badania.
2.4. Planowanie badania.
2.5. Szczególne problemy badania:
a) badanie przez biegłego rewidenta po raz pierwszy sprawozdania
finansowego jednostki,
b) udział w inwentaryzacji znaczących składników aktywów,
c) badanie zobowiązań warunkowych i roszczeń,
d) badanie danych szacunkowych,
e) badanie danych porównawczych,
f) badanie zdarzeń, jakie nastąpiły po dniu bilansowym,
g) badanie zdolności jednostki do kontynuacji działalności,
h) badanie sprawozdania z działalności jednostki,
i) badanie sprawozdań finansowych małych jednostek,
j) badanie transakcji z jednostkami powiązanymi.
2.6. Sposoby badania poszczególnych pozycji sprawozdania finansowego
(programy badania).
2.7. Nadużycia, błędy, naruszenia prawa.
2.8. Wykorzystanie podczas badania wyników pracy innych biegłych
rewidentów, ustaleń audytu wewnętrznego, kontroli zewnętrznej oraz
rzeczoznawców.
2.9. Opinia i raport.
2.10. Dokumentacja rewizyjna i jej archiwowanie.
2.11. Komunikacja z komitetem audytu działającym w jednostkach
zainteresowania publicznego.
2.12. Specyfika badania sprawozdań finansowych jednostek sektora
finansowego.
2.13. Badanie skonsolidowanych sprawozdań finansowych grup
kapitałowych.
2.14. Przeprowadzanie przeglądów sprawozdań finansowych i skróconych
sprawozdań finansowych.
2.15. Kontrola jakości badania sprawozdań finansowych.
2.16. Zastosowanie technologii informacyjnych i systemów
komputerowych do wykonywania i dokumentowania czynności
rewizyjnych.
3. Zasady i sposoby wykonywania innych usług poświadczających, o których
mowa w odrębnych przepisach lub standardach rewizji finansowej
3.1. Warunki i kryteria zakwalifikowania usługi do innych usług
poświadczających niż badania i przeglądy sprawozdań finansowych.
3.2. Sposób wykonywania przewidzianych przepisami prawa innych
usług poświadczających niż badania i przeglądy sprawozdań
finansowych.
3.3. Sprawozdanie niezależnego biegłego rewidenta z wykonania innej
usługi poświadczającej niż badanie i przegląd sprawozdania
finansowego.
B. ZAKRES UMIEJĘTNOŚCI Kandydat na biegłego rewidenta powinien w szczególności umieć:
1) stosować prawne i etyczne zasady postępowania ofertowego oraz formułować
istotne postanowienia umów o badanie sprawozdań finansowych;
2) stosować:
a) odnoszące się do rewizji finansowej przepisy prawa,
b) krajowe i międzynarodowe standardy rewizji finansowej, a w tym zarządzać
ryzykiemusług poświadczających,
c) zasady wewnętrznej kontroli jakości podmiotu uprawnionego do badania
sprawozdań finansowych;
3) kreować swoje postępowanie zgodnie z zasadami etyki zawodowej biegłych
rewidentów;
4) dobierać i stosować odpowiednie procedury rewizyjne i wykonywać czynności
rewizji finansowej w sposób ustalony w standardach rewizji finansowej,
w tym zarządzać ryzykiem rewizji finansowej;
5) oceniać wartość dowodową dokumentów rewizyjnych;
6) oceniać możliwość kontynuacji działania przez jednostkę;
7) oceniać systemy rachunkowości prowadzonej różnymi technikami, w tym
z zastosowaniem technologii informacyjnych i systemów komputerowych,
a także systemy kontroli wewnętrznej i ich funkcjonowanie;
8) sporządzać dokumenty robocze i raport z badania sprawozdania finansowego,
a także oceniać wpływ faktów rewizyjnych na rodzaj sporządzanej opinii
biegłego rewidenta;
9) kwalifikować usługi do innych usług poświadczających niż badania i przeglądy
sprawozdań finansowych;
10) sporządzać dokumenty robocze i sprawozdanie niezależnego biegłego rewidenta
z wykonania innej usługi poświadczającej niż badanie i przegląd sprawozdania
finansowego;
11) wykonywać obowiązki podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań
finansowych związane z wykonywaniem czynności rewizji finansowej w
jednostkach zainteresowania
publicznego.
|
