| Przygotowanie do egzaminów dla kandydatów na biegłych rewidentów PROGRAM ZAJĘĆ SEM. I |
|
1. TEORIA I ZASADY RACHUNKOWOŚCI A. ZAKRES WIEDZY 1.1. Przedmiot, zakres i zasady rachunkowości 1.1.1. Rachunkowość jako element systemu informacyjnego jednostki. 1.1.2. Podstawowe pojęcia i definicje oraz funkcje, zadania i części składowe rachunkowości. 1.1.3. Istota i znaczenie założeń koncepcyjnych i cech jakościowych sprawozdań finansowych: a) założenia koncepcyjne memoriału i kontynuacji działalności, b) główne cechy jakościowe sprawozdania finansowego, c) zasady rachunkowości, d) zasady wyceny składników bilansu. 1.1.4. Harmonizacja rachunkowości: a) organizacje międzynarodowe zajmujące się harmonizacją rachunkowości, b) rola, znaczenie i zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej i dyrektyw Unii Europejskiej dotyczących rachunkowości. 1.2. Bilans, rachunek zysków i strat oraz rachunek przepływów pieniężnych 1.2.1. Bilans 1.2.1.1. Równanie bilansowe – jego znaczenie i wykorzystanie w rachunkowości. 1.2.1.2 Kryteria kwalifikacji składników aktywów i zobowiązań. 1.2.1.3. Struktura aktywów bilansu jednostek (przedsiębiorstw) prowadzących działalność produkcyjną, usługową i handlową. 1.2.1.4. Struktura pasywów bilansu jednostek (przedsiębiorstw) prowadzących działalność produkcyjną, usługową i handlową. 1.2.1.5. Zasady sporządzania uproszczonego bilansu. 1.2.2. Rachunek zysków i strat. 1.2.2.1. Kryteria ujęcia przychodów i kosztów w rachunku zysków i strat. 1.2.2.2. Struktura rachunku zysków i strat. 1.2.2.3. Zasady sporządzania uproszczonego rachunku zysków i strat. 1.2.3. Rachunek przepływów pieniężnych. 1.2.3.1. Rachunek memoriałowy a rachunek kasowy. 1.2.3.2. Podstawowe kategorie przepływów pieniężnych. 1.3. Zdarzenia gospodarcze (w tym operacje gospodarcze), zasady ich dokumentowania oraz ewidencji 1.3.1. Rodzaje zdarzeń gospodarczych i ich wpływ na bilans. 1.3.2. Dokumentowanie zdarzeń gospodarczych; treść dowodów, korekta błędnie wystawionych dowodów księgowych. 1.3.3. Kontrola i kwalifikowanie dowodów do ujęcia w księgach rachunkowych. 1.3.4. Zapisy księgowe, ich treść i struktura. 1.3.5. Konto jako podstawowe urządzenie służące do ewidencji operacji gospodarczych: a) cechy, rodzaje i klasyfikacja kont, b) podstawowe zasady funkcjonowania kont bilansowych, wynikowych i pozabilansowych. 1.3.6. Zasady ewidencji typowych operacji gospodarczych (bilansowych i wynikowych). 1.4. Prowadzenie ksiąg rachunkowych, w tym z zastosowaniem technologii informacyjnych i systemów komputerowych 1.4.1. Zakres podmiotowy obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych. 1.4.2. Obligatoryjne elementy ksiąg rachunkowych prowadzonych różnymi technikami, w tym z zastosowaniem technologii informacyjnych i systemów komputerowych: a) dziennik (funkcje i zasady prowadzenia różnymi technikami księgowości), b) konta księgi głównej (zasada podwójnego zapisu, funkcje kont księgi głównej, zasady i terminy otwierania, prowadzenia i zamykania kont księgi głównej w różnych technikach księgowości), c) konta ksiąg pomocniczych (cele, formy i zakres prowadzenia kont ksiąg pomocniczych, sposoby prowadzenia kont ksiąg pomocniczych, zasady otwierania, prowadzenia i zamykania kont ksiąg pomocniczych w różnych technikach księgowości), d) zestawienie obrotów i sald kont księgi głównej oraz zestawienie sald kont ksiąg pomocniczych, e) zasady uzgadniania ksiąg rachunkowych, f) poprawianie błędów księgowych. 1.4.3. Kryteria oceny systemów rachunkowości informatycznej: a) sposób realizacji podstawowych zasad księgowości podwójnej, b) zgodność z przepisami prawa, c) dostosowanie funkcji informacyjnych do potrzeb jednostki. 1.4.4. Kryteria uznawania ksiąg rachunkowych za prowadzone rzetelnie, bezbłędnie, sprawdzalnie i bieżąco. 1.4.5. Miejsce prowadzenia i zasady przechowywania ksiąg rachunkowych. 1.4.6. Odpowiedzialność za prowadzenie ksiąg rachunkowych. 1.5. Inwentaryzacja 1.5.1. Zasady, metody, techniki i terminy przeprowadzania inwentaryzacji aktywów i pasywów. 1.5.2. Ustalanie oraz rozliczanie różnic inwentaryzacyjnych i ich ujęcie w księgach rachunkowych. 1.6. Elementy organizacji rachunkowości (dokumentacja i stosowanie) 1.6.1. Wymogi ustawowe odnośnie dokumentacji przyjętych przez jednostkę zasad (polityki) rachunkowości. 1.6.2. Dokumentacja zasad emisji, obiegu i kontroli dowodów księgowych. 1.6.3. Dokumentacja zasad, terminów i metod przeprowadzania inwentaryzacji. 1.6.4. Dokumentacja zasad sprawowania kontroli wewnętrznej wspierającej system rachunkowości jednostki. B. ZAKRES UMIEJĘTNOŚCI Kandydat na biegłego rewidenta powinien umieć w szczególności: 1) wyjaśnić potrzebę i cel sporządzania sprawozdań finansowych przez jednostki prowadzące działalność w różnych formach prawnych, a w szczególności przez spółki handlowe oraz wskazać użytkowników tych sprawozdań i uzasadnić ich zainteresowanie informacjami prezentowanymi w sprawozdaniach finansowych; 2) wyjaśnić cele i sposoby stosowania nadrzędnych zasad rachunkowości oraz definiować pojęcia, na które powołują się te zasady; 3) określać skutki zastosowania i niezastosowania nadrzędnych zasad rachunkowości oraz nie spełnienia założenia kontynuacji działalności; 4) na podstawie przykładowych danych liczbowych inwentarza sporządzić uproszczony bilans otwarcia w związku z rozpoczęciem prowadzenia ksiąg rachunkowych; 5) księgować na kontach księgi głównej i kontach ksiąg pomocniczych operacje gospodarcze związane z: a) przychodami, rozchodami i zużyciem (odpisy amortyzacyjne) środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, b) rozliczaniem zakupu materiałów i towarów przy stosowaniu rzeczywistych cen zakupu oraz stałych cen ewidencyjnych, c) należnościami i zobowiązaniami, d) obrotem aktywami pieniężnymi, e) krótkoterminowymi rozliczeniami międzyokresowymi, f) kapitałem podstawowym, g) ujęciem kosztów produkcji w układzie rodzajowym i funkcjonalnym oraz ich rozliczeniem na koszt wytworzenia wyrobów gotowych i nie-gotowych (w toku), h) ujęciem kosztów sprzedaży i ogólnego zarządu, i) procesem sprzedaży wyrobów, towarów i usług, j) pozostałymi przychodami i kosztami operacyjnymi, k) operacjami finansowymi, l) operacjami nadzwyczajnymi, m) obliczeniem wyniku finansowego metodą statystyczną oraz ustaleniem wyniku finansowego metodą księgową, n) poprawianiem błędów księgowych; 6) sporządzać: a) zestawienia sald kont ksiąg pomocniczych, b) zestawienie obrotów i sald kont księgi głównej, c) uproszczony bilans, d) uproszczony rachunek zysków i strat, e) uproszczony rachunek przepływów pieniężnych; 7) oceniać prawidłowość: a) dowodów księgowych, b) poszczególnych elementów ksiąg rachunkowych; 8) stosować zasady, metody i techniki inwentaryzacji, kwalifikować i rozliczać różnice inwentaryzacyjne oraz księgować operacje gospodarcze w tym zakresie; 9) oceniać prawidłowość i kompletność: a) dokumentacji przyjętych przez jednostkę zasad rachunkowości, b) unormowań w zakresie inwentaryzacji, zasad emisji i obiegu dokumentów oraz funkcjonowania kontroli wewnętrznej wspierającej system rachunkowości, dokumentacji stosowanych systemów rachunkowości informatycznej. 2. EKONOMIA I KONTROLA WEWNĘTRZNA A. ZAKRES WIEDZY 2.1. Makroekonomia 2.1.1. Podstawowe pojęcia: a) makroekonomia i mikroekonomia – zakres pojęcia, b) dobra i kryteria ich podziału, c) zasoby gospodarcze (naturalne, ludzkie, kapitałowe), d) systemy analizy makroekonomicznej, e) produkcja, produkt, koszt, cena, f) konsumpcja, inwestycje, oszczędności. 2.1.2. Funkcjonowanie rynku: a) rynek i konkurencja na nim (formy konkurencji), b) problematyka ingerencji państwa w funkcjonowanie rynku (interwencjonizm państwowy), c) systemy gospodarcze, d) równowaga na rynku, e) efektywność gospodarowania w różnych strukturach rynkowych. 2.1.3. Produkt i dochód narodowy: a) rachunek dochodu narodowego (ujęcie realne i nominalne), b) PKB i PNB, c) dyspozycyjny dochód ludności, d) tempo wzrostu dochodu narodowego, e) czynniki utrudniające porównywalność w czasie dochodu narodowego, f) zachwianie równowagi w gospodarce a kwestie rachunku dochodu narodowego. 2.1.4. Polityka monetarna i fiskalna: a) bank centralny jego rola i funkcje, b) polityka monetarna i jej instrumenty, c) polityka podatkowa państwa, d) funkcje podatków i kryteria ich klasyfikacji, e) źródła dochodu państwa o charakterze pozapodatkowym. 2.1.5. Handel zagraniczny i bilans płatniczy: a) bilans płatniczy państwa, b) rachunek obrotów bieżących i kapitałowych, c) wpływ eksportu netto na PNB, d) stopa procentowa i kurs walutowy, e) stopień wymienialności pieniądza, f) kwota importowa. 2.1.6. Problematyka popytu i podaży: a) popyt i podaż oraz ich wzajemne oddziaływanie, b) czynniki kształtujące popyt i podaż, c) koszt stały, zmienny i krańcowy, użyteczność krańcowa, d) elastyczność popytu i podaży, e) warunki zachowania ceny równowagi w powiązaniu ze zmianami popytu i podaży, f) decyzje konsumenta. 2.2. Mikroekonomia 2.2.1. Funkcjonowanie podmiotów gospodarczych: a) cechy przedsiębiorstwa, b) formy prawne działalności podmiotów gospodarczych, c) cele przedsiębiorstwa, d) procesy koncentracji kapitału i działalności a formy organizacyjne działalności gospodarczej, e) racjonalność i efektywność jako przesłanki funkcjonowania przedsiębiorstwa, f) czynnik czasu i ryzyka w funkcjonowaniu firmy. 2.2.2. Narzędzia analizy ekonomicznej: a) dane ekonomiczne, szeregi czasowe danych, dane przekrojowe, b) wskaźniki i ich wykorzystanie (cen i inne), c) wskaźniki nominalne i realne, d) sposoby mierzenia zmian wielkości ekonomicznych, e) modele ekonomiczne a dane ekonomiczne, f) wykresy, linie i równania (ich wykreślanie i czytanie), g) teorie ekonomiczne a rzeczywistość. 2.2.3. Konkurencja doskonała i monopol: a) decyzje produkcyjne przedsiębiorstwa (podmiotu gospodarczego) w warunkach konkurencji doskonałej (krzywe podaży), b) konkurencja na rynkach światowych, c) czysty monopol, d) konkurencja monopolistyczna. 2.2.4. Ekonomia dobrobytu: a) efektywna alokacja zasobów, b) konkurencja doskonała a efektywność w sensie Pareto, c) zakłócenia i rozwiązanie „drugie po najlepszym”, d) zawodność rynku, e) efekty zewnętrzne, f) problemy środowiska naturalnego. 2.2.5. Przedsiębiorstwo i jego otoczenie: a) elementy podsystemów realizacji celów przedsiębiorstwa, b) istota procesów gospodarczych realizowanych przez przedsiębiorstwo (podmiot gospodarczy), c) zasady organizowania procesów gospodarczych, d) otoczenie przedsiębiorstwa – elementy, kryteria podziału, e) podejście systemowe i sytuacyjne w analizie wpływu otoczenia na podmiot gospodarczy. 2.2.6. Kierowanie, zarządzanie, kontrolowanie: a) zarządzanie, kierowanie, kontrolowanie – zdefiniowanie pojęć, b) władza organizacyjna i czynniki ją kreujące, c) role kierownicze w procesie zarządzania, d) zależność między kwalifikacjami kierowników a ich usytuowaniem w hierarchii organizacji. 2.2.7. Podejmowanie decyzji gospodarczych: a) ujęcie przedmiotowe i podmiotowe problemu decyzyjnego, b) kryteria podziału problemów decyzyjnych, c) decydowanie – teorie podejmowania decyzji, d) techniki podejmowania decyzji, e) niepewność (ryzyko) jako nieodłączny element decydowania, f) etapy procesu podejmowania decyzji, g) planowanie decyzji gospodarczych i kryteria klasyfikacji planów. 2.3. Kontrola wewnętrzna 2.3.1. Ryzyko w działalności gospodarczej: a) pojęcie ryzyka, b) czynniki i źródła ryzyka, c) rodzaje ryzyka, d) indywidualna postawa wobec ryzyka, e) ubezpieczenie a ryzyko, f) niepewność a korzyści (przychody) z posiadanych aktywów, g) wybór portfela inwestycyjnego a ryzyko, h) efektywny rynek aktywów. 2.3.2 System kontroli wewnętrznej: a) kontrola jako funkcja zarządzania, b) etapy procesu kontroli, c) kryteria klasyfikacji rodzajów kontroli w przedsiębiorstwie i ich charakterystyka, d) modele kontroli w zależności od typu przedsiębiorstwa, e) zakres kontroli. 2.3.3 Funkcjonowanie kontroli wewnętrznej a jakość ksiąg rachunkowych i sprawozdań finansowych: a) związek kontroli wewnętrznej z rachunkowością, b) kontrolne funkcje rachunkowości i sprawozdawczości finansowej, c) elementy i instrumenty kontroli wewnętrznej dla zapewnienia rzetelności ksiąg rachunkowych i sprawozdawczości finansowej, d) kontrola wewnętrzna w środowisku informatycznym. 2.3.4 Audyt wewnętrzny – istota, funkcje, obszar działań. 2.3.5 Ład korporacyjny. B. ZAKRES UMIEJĘTNOŚCI Kandydat na biegłego rewidenta oprócz wiedzy teoretycznej dotyczącej podstawowych zagadnień z ekonomii i kontroli wewnętrznej powinien w szczególności: 1) rozumieć różnice między mikroekonomią i makroekonomią; 2) rozumieć dlaczego teoria jest widomym uproszczeniem rzeczywistości; 3) rozumieć proces budowy prostego modelu teoretycznego; 4) znać zastosowanie w praktyce podstawowych praw makro i mikroekonomii; 5) umieć wykorzystać w praktyce inne podstawowe zagadnienia mikroekonomii (np. inwestycje, polityka kształtowania cen, itp.); 6) znać zasady gospodarowania będącymi w dyspozycji przedsiębiorstwa zasobami materialnymi, kapitałowymi i ludzkimi oraz umieć ocenić racjonalność ich wykorzystania; 7) znać zastosowanie w praktyce funkcjonowania podmiotu gospodarczego podstawowych praw ekonomii i zarządzania; 8) znać organizację procesów gospodarczych w różnych rodzajach realizowanej działalności gospodarczej; 9) umieć zdefiniować ryzyko oraz określić źródła i rodzaje ryzyka; 10) umieć ocenić zakres wykorzystania kontroli wewnętrznej w procesie zarządzania; 11) umieć zaprojektować (a także ocenić) strukturę i zasady funkcjonowania kontroli wewnętrznej, zapewniającej rzetelność i prawidłowość ksiąg rachunkowych oraz właściwą jakość informacji wykazywanych w sprawozdaniach; 12) znać zasady ładu korporacyjnego. |
|